Sắp xếp lại cơ sở giáo dục: Cẩn trọng, làm đến đâu chắc đến đó

Tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu quả giáo dục

Ngày 17/7/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Công văn số 708-CV/TU về việc sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập cấp tỉnh, cấp xã.

Tỉnh ủy xác định chỉ đạo xuyên suốt là chuyển trọng tâm từ giảm đầu mối cơ học sang tái cấu trúc mạng lưới, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, quy mô dân số và không gian phát triển mới.

Hướng đi cốt lõi là đảm bảo mỗi xã, phường, đặc khu có 1 trường mầm non, 1 trường tiểu học và 1 trường THCS; trường hợp quy mô đơn vị hành chính nhỏ, số lượng HS ít thì thành lập cơ sở giáo dục nhiều cấp học.

Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Công văn số 814/TTg-TCCV hướng dẫn chi tiết việc sắp xếp cơ sở giáo dục công lập trên toàn quốc, hướng tới mục tiêu giảm tối thiểu 30% đầu mối (nơi thuận lợi giảm khoảng 50%) và hoàn thành trước ngày 30/8/2026. 

Trên cơ sở đó, các địa phương đã nhanh chóng rà soát thực trạng trường lớp. Việc tổ chức lại cơ sở giáo dục được tiến hành đồng bộ ở tất cả các cấp học, từ dự kiến hợp nhất các trường mầm non quy mô nhỏ, nhập nguyên trạng các trường tiểu học gần kề, cho đến giữ nguyên hoặc hợp nhất các trường THCS.

Nhiều địa phương đã chủ động đề xuất phương án tinh gọn từ 30 - 40% số lượng đầu mối trường học công lập, đồng thời khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền.

Giám đốc Sở GD&ĐT Nguyễn Ngọc Thái nhấn mạnh, việc tái cấu trúc mạng lưới giáo dục diễn ra đúng thời điểm toàn ngành đang triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GD&ĐT. Đây là cơ hội lớn để hình thành các cơ sở giáo dục có quy mô hợp lý với trường chính, phân hiệu và điểm trường.

Quy mô mới giúp tinh gọn đầu mối quản lý, tập trung nguồn lực đầu tư, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, thiết bị dạy học và ngân sách nhà nước, đồng thời nâng cao năng lực quản trị và tạo môi trường học tập phong phú hơn cho HS.

Đặt quyền lợi học sinh làm trung tâm

Giám đốc Sở GD&ĐT Nguyễn Ngọc Thái cho biết, để hỗ trợ các địa phương, Sở GD&ĐT đã thành lập Tổ hỗ trợ xây dựng Phương án tổng thể theo Quyết định số 1768/QĐ-SGDĐT.

Đơn vị đang tích cực phối hợp với UBND các xã, phường, đặc khu để thẩm định phương án từ cơ sở, tổng hợp Dự thảo phương án tổng thể trình UBND tỉnh đúng thời gian quy định. Để công tác sắp xếp cở sở giáo dục đạt hiệu quả thực chất, cần tập trung chỉ đạo các nhóm vấn đề cốt lõi sau đây.

Trước tiên là đảm bảo quyền tiếp cận giáo dục của HS thông qua việc đánh giá cụ thể khoảng cách, thời gian, mức độ an toàn trên đường đến trường, chi phí đi lại và khả năng tổ chức bán trú nhằm hạn chế tối đa nguy cơ bỏ học.

Công tác rà soát phải đặc biệt chú trọng đối với trẻ mầm non, HS tiểu học, HS khuyết tật, hộ nghèo và khu vực miền núi, hải đảo. Bên cạnh đó, các điều kiện chất lượng giáo dục phải được giám sát chặt chẽ từ sĩ số lớp, diện tích phòng học, phòng chức năng, công trình vệ sinh, nước sạch, thiết bị dạy học đến hạ tầng số và cơ cấu giáo viên, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng trường học quá tải hay giáo viên phải di chuyển liên tục giữa các điểm trường sau sắp xếp.

Đối với đội ngũ nhà giáo và người lao động, các cơ quan chức năng cần công khai, minh bạch tiêu chí bố trí cán bộ, đảm bảo đúng vị trí việc làm, năng lực chuyên môn và nguyện vọng chính đáng, đồng thời thực hiện đầy đủ các chế độ tiền lương, phụ cấp, bảo lưu chức vụ thông qua cơ chế đối thoại công khai.

Việc nâng cao hiệu quả quản trị và nguồn lực đòi hỏi phải đánh giá bộ máy sau sắp xếp thực sự tinh gọn, giảm khâu trung gian thay vì ghép tên gọi cơ học, đồng thời làm rõ trách nhiệm của người đứng đầu và quản lý thống nhất toàn bộ tài sản, đất đai, ngân sách, dữ liệu HS.

Tái cấu trúc cơ sở giáo dục là chủ trương lớn, tác động trực tiếp đến từng gia đình, HS và nhà giáo. Với tinh thần cẩn trọng, làm đến đâu chắc đến đó, tỉnh Quảng Ngãi đang từng bước tháo gỡ khó khăn.

Mỗi đề án được xây dựng đều kèm theo báo cáo đánh giá tác động kỹ lưỡng và bộ chỉ số theo dõi sau vận hành, hướng tới mục tiêu cuối cùng là mang lại cho HS môi trường học tập tốt hơn, giáo viên có điều kiện làm việc thuận lợi hơn và nguồn lực đầu tư của Nhà nước đạt hiệu quả cao nhất.