Giảm phiền hà, thêm nụ cười

Cách đây một năm, khi Quảng Ngãi cùng cả nước chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều kỳ vọng được đặt ra song cũng không ít băn khoăn.

Bởi đây không chỉ đơn thuần là việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy hành chính, mà là một cuộc cải cách có quy mô lớn, diễn ra trong bối cảnh tỉnh Quảng Ngãi mới được hình thành trên cơ sở hợp nhất với Kon Tum, mở ra không gian phát triển rộng hơn với diện tích hơn 14,8 nghìn kí lô mét vuông, dân số trên 2,13 triệu người và 96 đơn vị hành chính cấp xã.

Trong bối cảnh đó, việc tổ chức lại mô hình quản trị không chỉ dừng ở thay đổi cơ cấu tổ chức, mà còn đặt ra yêu cầu mới về năng lực điều hành, phối hợp và thích ứng. Một bộ máy mới, một không gian phát triển mới cùng những vấn đề chưa từng có tiền lệ đã tạo ra không ít thách thức ngay từ những ngày đầu vận hành.

Khi ấy, điều người dân quan tâm không chỉ là việc sắp xếp tổ chức bộ máy, mà còn là liệu công việc hằng ngày có được giải quyết thông suốt; thủ tục hành chính có thuận tiện hơn và chính quyền có thực sự gần dân, phục vụ người dân tốt hơn hay không.

Sau một năm nhìn lại, câu trả lời đã dần rõ nét. Điều đáng ghi nhận trước hết là bộ máy mới đã vận hành ổn định, thông suốt ngay từ những ngày đầu.

Hoạt động quản lý nhà nước được duy trì liên tục, không để xảy ra khoảng trống trong chỉ đạo, điều hành hay giải quyết công việc cho người dân và doanh nghiệp. Đây là kết quả của sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tinh thần trách nhiệm cao và quyết tâm rất lớn của cả hệ thống chính trị.

Nhưng giá trị lớn nhất của cuộc cải cách không nằm ở việc bộ máy vận hành ổn định, mà ở những thay đổi mà người dân trực tiếp cảm nhận được.

Nếu như trước đây, nhiều thủ tục hành chính phải qua nhiều khâu trung gian, người dân phải đi lại nhiều lần để bổ sung hồ sơ hoặc chờ đợi giải quyết, thì nay nhiều công việc đã được xử lý ngay tại cơ sở.

Việc phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho xã, phường giúp rút ngắn quy trình xử lý, nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở và giảm đáng kể thời gian thực hiện thủ tục cho người dân.

Cùng với đó, chuyển đổi số đã và đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ trong phương thức phục vụ. Toàn tỉnh hiện cung cấp 2.183/2.243 dịch vụ công trực tuyến, đạt trên 97%; 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được cung cấp toàn trình.

Tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt gần 100%, tỷ lệ trả kết quả điện tử đạt gần 99%, tỷ lệ khai thác, tái sử dụng dữ liệu đạt hơn 94%.

Đặc biệt, 100% thủ tục hành chính được thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính. Điều đó có nghĩa là người dân không còn bị ràng buộc bởi địa bàn cư trú khi thực hiện thủ tục, mà có thể lựa chọn nơi thuận tiện nhất để nộp hồ sơ và nhận kết quả.

Nhìn vào những con số ấy, điều dễ thấy không chỉ là hiệu quả của chuyển đổi số hay cải cách hành chính. Quan trọng hơn, đó là sự thay đổi trong tư duy phục vụ. Mỗi thủ tục được rút ngắn là thêm một lần người dân bớt phải chờ đợi.

Mỗi hồ sơ được giải quyết trực tuyến là thêm một khoản chi phí được tiết kiệm. Mỗi kết quả được trả đúng hẹn là thêm một lần niềm tin được củng cố.

Suy cho cùng, điều người dân cần không phải là những báo cáo dài hay những con số thống kê ấn tượng. Điều họ mong muốn là công việc được giải quyết nhanh chóng, thuận tiện và minh bạch.

Bởi vậy, hiệu quả của cuộc cải cách không nằm ở số lượng đầu mối được tinh gọn, mà ở mức độ hài lòng của người dân.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Hồ Văn Niên nhận định, kết quả sau một năm vận hành mô hình tổ chức mới đã thể hiện tinh thần đoàn kết, thống nhất và quyết tâm rất cao của cả hệ thống chính trị cùng đội ngũ cán bộ, công chức trong toàn tỉnh.

Đây là nền tảng quan trọng để Quảng Ngãi tiếp tục hoàn thiện mô hình, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ nhân dân.

Tuy nhiên, Bí thư Tỉnh ủy Hồ Văn Niên cũng chỉ rõ, phía trước vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Khi nhiệm vụ ngày càng nhiều hơn, yêu cầu quản trị ngày càng cao hơn và áp lực dồn nhiều hơn về cơ sở, mỗi cấp ủy, chính quyền, cán bộ, đảng viên phải tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao năng lực quản trị, phát huy tinh thần trách nhiệm, khắc phục tâm lý trông chờ, ỷ lại.

Điều đó cũng có nghĩa rằng, cuộc cải cách này chưa dừng lại ở việc sắp xếp tổ chức bộ máy. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và thực sự phục vụ nhân dân.

Bộ máy có thể được tinh gọn bằng những quyết định hành chính, nhưng để nâng cao chất lượng phục vụ thì cần sự chuyển biến từ nhận thức, trách nhiệm và hành động của từng cán bộ, công chức.

Một năm nhìn lại, những kết quả đạt được là rất đáng ghi nhận. Song điều đáng quý hơn là niềm tin của người dân đang dần được bồi đắp từ những việc làm cụ thể, từ những thủ tục được giải quyết nhanh hơn, những hồ sơ được xử lý thuận lợi hơn và từ thái độ phục vụ ngày càng trách nhiệm hơn của đội ngũ cán bộ, công chức.

Và có lẽ, minh chứng rõ nhất cho hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không nằm trong những báo cáo tổng kết hay những bảng số liệu thống kê. Đó là hình ảnh người dân đến cơ quan hành chính với tâm thế thoải mái hơn, ra về với sự hài lòng nhiều hơn.

Khi phiền hà được giảm bớt, những nụ cười sẽ nhiều thêm. Đó chính là ý nghĩa sâu xa và cũng là giá trị bền vững nhất mà cuộc cải cách này mang lại.